Uitvaarten voor ieder budget?

30 januari 2018 16:25 goedkope kist

Het is geen gewaagde uitspraak om met zekerheid vast te stellen dat de enige overeenkomst tussen iedere overledene is dat hij of zij daarvoor een levend mens is geweest. Wellicht een beetje flauwe openingszin van dit stuk, maar wel een die hout snijdt, omdat behalve deze vaststelling we in de uitvaartbranche uitstralen dat iedere uitvaart voor ieder mens maatwerk zal zijn. Maar redeneren we werkelijk zo open van geest? Categoriseren uitvaartondernemers ook niet hun cliënten en passen ze daar hun aanbod automatisch op aan? Ontlenen we onze arbeidsvreugde misschien vooral aan uitvaarten waarin voldoende budget voorhanden is voor een passende uitvaart. Is de budgetklant – die met een kleine beurs of helemaal geen beurs – misschien een afnemer van onze diensten, die we meer routinematig begeleiden omdat we de mogelijkheden voor een passende uitvaart als te beperkt ervaren? 

Klantprofielen

Ieder dienstverlener handelt vanuit beelden en ervaringen. Ze vormen een leidraad voor hun dienstverlening. Een menselijk eigenschap die universeel is. Onlangs was Albert Heijn in het nieuws omdat ze in opleidingen klantprofielen gebruikte om personeel te instrueren over hoe de goede mix tussen producten en type klant tot stand kon komen. De witte, hoogopgeleide burger benader je anders op de kaasafdeling dan een donkere klant met kroeshaar of een moeder met vijf kinderen. De witte, hoogopgeleide verleid je tot aankoop van exquise kazen en de budgetmoeder bied je fabriekskaas aan. De ene klant heeft nu eenmaal meer te besteden dan de andere, zo is ongetwijfeld gedestilleerd uit de gegevens van honderdduizenden bonuskaarten.

Na de ophef over deze generalisaties besloot Albert Heijn nog eens zorgvuldig naar haar trainingsprogramma’s te kijken. De grafische voorstelling van budgetklanten – kleine beurs, donkere huidskleur en kroeshaar  – werd in ieder geval snel ingetrokken.

De mens is uniek of toch een categorie?

Het rangschikken, definiëren en categoriseren van subdoelgroepen in de marketing heel gebruikelijk, staat in moreel opzicht haaks op ons mensbeeld waarin we ieder mens als uniek beschouwen. Uitvaartondernemers hebben geen klantkaarten om profielen te maken van afnemers van hun diensten, maar door hun hoofd spelen waarschijnlijk net zulke afwegingen over hoe de juiste diensten per klant verleend kunnen worden. Sommige uitvaartorganisaties kijken al extra kritisch naar bepaalde postcodegebieden doordat ze vaststellen dat er een significant percentage wanbetalers woont. Je zult er via woningtoewijzing en door een klein inkomen maar komen te wonen en keurig al je verplichtingen nakomen en toch zo’n stempel opgedrukt krijgen. Begrijpelijk vanuit zakelijke overwegingen, maar in menselijk opzicht meestal onnodig stigmatiserend.

Zakelijke afwegingen

Ook al kijken uitvaartondernemingen gelukkig veelal mensgerichter, zakelijke afwegingen kunnen nooit helemaal achterwege blijven. Hoe gaan ze te werk als ze benaderd worden vanuit een kwetsbare buurt of wijk, die bekend staat vanwege een cumulatie van maatschappelijke problemen zoals bijvoorbeeld een hoog percentage inwoners die leven op de armoedegrens? Gemiddeld 13% van de Nederlanders kampt volgens onderzoek met schuldenproblematiek of kan amper rond komen. Een daarbij vastgesteld kenmerk van mensen in langdurige armoede, is dat hun wereld en denkvermogen steeds kleiner wordt en dat het leven steeds meer van dag tot dag geleefd wordt.

De uitvaartpolis schrappen

De uitvaartpolis betalen is een van de zaken die snel geschrapt zal zijn. Zij zullen de budgetklanten zijn van wie in zakelijk opzicht de schoorsteen voor de uitvaartondernemers niet kan blijven roken. Lokale overheden beknotten vanuit budgetoverwegingen dienstverleners bij tal van maatschappelijke diensten. Ook doodgaan en het vervolg daarop kan in de bijdrage per gemeente heel verschillend zijn. Treurige voorbeelden met bijna traumatische ervaringen voor nabestaanden in armoede, die in een magazijn van een uitvaartondernemer nog even snel ten afscheid in de kist mogen kijken, zijn met enige goede wil zo te vinden.

Budgetklanten vragen om creativiteit

Budgetklanten vragen daarom misschien juist wel om de meeste creativiteit voor het organiseren van een uitvaart, zoals bijvoorbeeld het inschakelen van lokale gemeenschappen, die vanuit humaniteit meewerken aan uitvaarten met een menselijk gezicht voor hen die het zonder hulp niet redden. Te denken valt bijvoorbeeld aan de inzet van vrijwilligers, die hier een zingevende activiteit in vinden, en die dit mogen doen zonder het verlies van uitkering. Ook is er in de omgeving vaak maatschappelijk vastgoed dat als opbaarlokatie of ontvangstruimte zou kunnen dienen. Denk aan een buurthuis of andere ruimten die een beperkte bezettingsgraad hebben of die nagenoeg leeg staan. Want behalve dat we zeker weten dat iemand die dood is daarvoor heeft geleefd, zou een passend afscheid en bevredigend rouwritueel voor ieder mens en zijn soms kwetsbare nabestaanden, ongeacht de omstandigheden, ook een zekerheid moeten zijn.

Terug naar overzicht